In de algemene conclusies benadrukt het OIDEL-rapport dat Europa, Noord-Amerika en Oceanië de regio's zijn waar de vrijheid van onderwijs het best beschermd is. Desondanks laat deze editie van de index ook verontrustend nieuws zien. Er is een toename in polarisatie zichtbaar in het onderwijsdebat over onderwijsvrijheid en een groeiende bezorgdheid over overheidsbemoeienis.
Zie hieronder enkele beelden van het internationale symposium over onderwijsvrijheid. Foto's: Milan Vermeulen.
Geef vertrouwen
Verus herkent duidelijk de groeiende polarisatie in het onderwijsdebat, met name ook rond de hierboven genoemde thema’s. We zijn bezorgd over een overheid die onderwijs steeds technocratischer benadert, met nadruk op controle, sturing en efficiëntie. Daarmee dreigt het onderwijs te veranderen in een instrumenteel systeem, waarin ruimte voor eigenheid, zingeving en pedagogische waarden onder druk komt te staan.
We pleiten juist voor het erkennen van scholen als gemeenschappen met een eigen identiteit en morele opdracht. In plaats van eenzijdige beleidsmaatregelen is er behoefte aan vertrouwen, dialoog en samenwerking tussen overheid, scholen en samenleving. Alleen wanneer we durven loskomen van een puur systeemgerichte benadering, ontstaat er ruimte voor het wonder van goed onderwijs. Onderwijs dat niet alleen kennis overdraagt, maar ook bijdraagt aan vorming, gemeenschap en betekenis.
Ander internationaal onderzoek
Het werken aan de vrijheid van onderwijs staat niet alleen bij Verus, maar ook bij andere organisaties (wereldwijd) hoog op de agenda. Zo brengt vakbond CNV in kaart wat katholieke leraren in Nederland écht nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. Samen met de universiteiten van Glasgow en Maryland is een internationaal onderzoek gelanceerd, dat wordt verspreid in meerdere talen. Een unieke kans om leraren zelf aan het woord te laten. Niet alleen over professionalisering, maar over diepere vragen: waar sta je als leraar, wat drijft je, wat heb je nodig om vanuit jouw identiteit écht verschil te maken? Overigens zijn ook niet-katholieke leraren welkom: iedereen die het katholieke onderwijs een warm hart toedraagt, kan meedoen. In oktober worden de uitkomsten gepresenteerd op een internationaal symposium in Rome, tijdens het Heilig Jaar.
Samen besturen
Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen besturen. Verus wil randvoorwaarden scheppen voor geïnspireerd goed onderwijs. Dat doen we door betrokken te zijn bij elkaar en samen te verbinden als gemeenschap, met begrip voor de positie van leden die in hun eigen leergemeenschap functioneren. Bestuurlijke vraagstukken lossen we samen op, met hulp van collega-bestuurders of een adviseur.
