Informatievoorziening aan gescheiden ouders: vijf vragen

Ga eerst na wie van de ouders het ouderlijk gezag over het kind heeft. Hebben beide ouders het gezag, dan zijn zij samen verantwoordelijk voor beslissingen aangaande het kind. Weigeren ouders die samen het gezag hebben elkaar op de hoogte te brengen, dan moet je beide ouders in gelijke mate informeren. Dit kan dubbel werk betekenen, zoals het aanbieden van aparte oudergesprekken. Zijn er teveel gescheiden ouders op je school, dan mag je dit reguleren. Zolang het er maar niet toe leidt dat de ene ouder meer informatie krijgt dan de andere.

Heeft één van de ouders het gezag over het kind, dan kun je volstaan met het informeren van en het voeren van oudergesprekken met die ouder. Het Burgerlijk Wetboek bepaalt namelijk dat de ouder met het gezag de ouder zonder gezag moet informeren over belangrijke zaken die het kind aangaan.

Vraagt de ouder zonder gezag desalniettemin zelf (actief) om informatie over het kind, dan verplicht het Burgerlijk Wetboek je om deze informatie te geven. Dit gaat dan om belangrijke zaken over het kind, diens verzorging of opvoeding. De informatie kan gaan over de cognitieve en sociaal emotionele ontwikkeling van het kind zoals leerprestaties of medische kwesties. Het schoolrapport valt hier ook onder, maar niet een uitnodiging voor een algemene ouderavond, schoolfoto’s of alledaagse berichtjes en foto’s die de school deelt via een communicatie-app.

Vraagt een ouder zonder gezag informatie bij je op, vergeet dan niet de ouder met het gezag hierover te informeren. In uitzonderlijke gevallen mag je weigeren om informatie met ouders te delen. Bijvoorbeeld als het belang van het kind zich hiertegen verzet. Of als er zwaarwegende argumenten zijn, denk aan een rechterlijke beschikking waarin staat dat het recht op informatie is beperkt. De school moet de ouders dan op de hoogte stellen van de reden.

Het advies is om terughoudend om te gaan met het informeren van nieuwe partners als een van beide gezaghebbende ouders hier geen toestemming voor geeft. Het is immers erg belangrijk dat de relatie met beide ouders goed blijft en als beide ouders in beeld zijn dan blijven zij uiteindelijk toch degenen die primair recht hebben op informatie. In uitspraken van de Klachtencommissie valt ook terug te lezen dat een school zich bij een conflict tussen ouders neutraal en boven de partijen dient op te stellen en niet zo moet handelen dat (wellicht ten onrechte) de schijn kan worden gewekt dat zij op de hand is van één van de partijen. Om die reden is aan te raden om enkel toe te staan dat een nieuwe partner mee komt naar het gesprek of zelfstandig informatie ontvangt, als de andere ouder hiermee instemt en hier enkel van af te wijken als echt heel duidelijk vaststaat dat de nieuwe partner het kind in mede verzorgt en daarin dus een belangrijke en actieve rol vervult.

Als één ouder gezag heeft, dan besluit deze ouder aan wie informatie wordt gegeven. En ook wie er bij het gesprek mag zijn, bijvoorbeeld de nieuwe partner. School heeft de mogelijkheid om de nieuwe partner of persoon die meekomt te weigeren als deze het gesprek lastiger maakt of verstoort.

“Juf, vind je dat mijn kind de laatste tijd ook wat stiller is? Komt het door de scheiding? Heeft ze het daar wel eens over? Vertoont ze dit gedrag ook als mijn ex haar komt ophalen?” Zomaar wat vragen, die op het eerste oog met de gemoedstoestand van het kind te maken lijken te hebben. Maar pas op! De reactie van de leerkracht kan ingezet worden in de juridische strijd tussen de scheidende ouders. In het ergste geval wordt de leerkracht opgeroepen om te getuigen.

Om dit te voorkomen is het belangrijk voor leerkrachten en schoolbestuurders om zich zo neutraal mogelijk op te stellen. Maak hier goede afspraken over. Bijvoorbeeld dat bij een gevoelige scheiding of ernstig conflicten tussen gescheiden ouders, de leerkracht – als uiterste middel - voor informatie over het kind verwijst naar de directeur.

Ook advocaten van ouders wenden zich vaak tot de school met de vraag of de school een verklaring wil afgeven over (de gemoedstoestand) van het kind. Het is belangrijk om hier als school geen gehoor aan te geven. Deze verklaringen worden doorgaans ingebracht in de juridische strijd die ouders met elkaar voeren. Zoals eerder gezegd is het juist van groot belang dat je als school een neutrale rol inneemt en niet de schijn van partijdigheid wordt gewekt.

Soms komt een ouder zijn of haar kind ophalen tegen de afspraken van het co-ouderschap of de afgesproken omgangsregeling in. Geef je als school het kind dan mee aan deze ouder? Het antwoord hierop is ‘’ja’’. School is geen partij bij een tussen ouders afgesproken omgangsregeling en hoeft er niet op toe te zien dat deze door ouders wordt nageleefd. Dit is vaste jurisprudentie van de Klachtencommissie. Juridisch gezien mag een ouder met gezag zijn of haar kind van school halen. Als een ouder dit doet in strijd met een afgesproken omgangsregeling, dan is het aan de andere ouder om zijn of haar ex-partner hierop aan te spreken en niet aan de school.

Een van de gescheiden ouders gaat verhuizen en schrijft zijn kind in op een andere school. In dat geval dan dien je te onderzoeken of de andere ouder met gezag het met deze inschrijving eens is. Weet je of behoor je te weten dat de andere ouder hiervan niet op de hoogte is of het hiermee oneens is, dan mag je de in- of uitschrijving niet accepteren. De ouder moet dan eerst zelf voor instemming van de andere ouder zorgen. Komen de ouders

er niet uit en komt het kind daardoor thuis te zitten, schakel dan de leerplichtambtenaar in. Heeft slechts een ouder het gezag? Dan mag je de in- en uitschrijving accepteren zonder toestemming van de ouder zonder gezag.

Steeds meer scholen stellen een protocol gescheiden ouders op, waarin staat hoe de school omgaat met gescheiden ouders. Heb je hier vragen over of kun je hulp gebruiken bij het opstellen hiervan? Neem dan contact op met onze juridische helpdesk.