Scholen kunnen niet altijd een einde maken aan pesten, onderkent de Geschillencommissie Passend Onderwijs. In een advies van 2021 merkt zij op dat scholen geen garantie kunnen geven dat er op de school geen pestincidenten (meer) plaatsvinden. Wel heeft de school een inspanningsverplichting om het pesten te bestrijden. De maatregelen die een school treft moeten adequaat en voldoende zijn om een veilige onderwijsomgeving voor de leerling te waarborgen.
Basis veilig schoolklimaat
Als school mag je zelf beslissen hoe je het sociale veiligheidsbeleid inricht. Wel zijn een aantal elementen verplicht:
- Preventief beleid voeren
Scholen moeten een plan opstellen voor de sociale veiligheid. Een anti-pestprotocol is niet verplicht, maar wel zeer raadzaam. Het protocol biedt helderheid en houvast bij voorkomen en aanpakken pesten. - Vast aanspreekpunt
Leerlingen, ouders en medewerkers moeten bij pestgedrag terecht kunnen bij een aanspreekpunt of pestcoördinator, die de aanpak tegen pesten bewaakt en coördineert. - Actief ingrijpen
Bij pestgedrag moeten scholen direct handelen, gesprekken voeren met zowel de gepeste als de pester(s), en ouders informeren. - Incidenten registreren
Scholen houden pestincidenten bij en leggen vast welke maatregelen zijn genomen.
Volg anti-pestprotocol nauwgezet
Bij iedere situatie is het pesten net anders. Dat zorgt ervoor dat scholen regelmatig maatwerk denken te leveren met hun eigen aanpak. Juist dan is het echter van belang om met een vaste structuur te werken en conform een anti-pestprotocol te handelen. Daarin staat stap voor stap uitgelegd hoe de school met het pesten omgaat. Volg dit protocol nauwgezet. Zo is een school in 2022 door de Geschillencommissie op de vingers getikt omdat ze een pester geen straf gaf, terwijl in het anti-pestprotocol stond dat een pester altijd een straf zou krijgen.
Neem maatregelen op groepsniveau én individueel niveau
Bij pesten komt het regelmatig voor dat de school enkel op groepsniveau maatregelen neemt. Dit is begrijpelijk als de kern van de pestproblematiek in de groepsdynamiek zit. Toch ben je als school altijd verplicht om ook individuele maatregelen voor de gepeste leerling te treffen. Zo is een klacht over pestbeleid in 2020 door de Geschillencommissie gegrond verklaard, omdat de school niet concreet maatregelen had ingezet op het niveau van de individuele leerling.
Vergeet de nazorg niet
Ook nazorg is onderdeel van het tegengaan van pesten en het bieden van veiligheid, aldus de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs in dit advies uit 2021. Volgens de Commissie had de school ‘in haar handelwijze te weinig systematisch aandacht gehad voor het monitoren van de opvolging, evaluatie van de gemaakte afspraken en de positie en het welzijn van de leerling’.
Conclusie
Wanneer je als school het anti-pestprotocol als basis neemt om pesten te bestrijden, bij pestsituaties maatregelen neemt op groeps- en individueel niveau, en nazorg biedt, dan is de kans groot dat je het pesten effectief bestrijdt. In ieder geval handelt de school daarmee conform haar inspanningsverplichting.
Heb je vragen over de invulling en/of uitvoering van je sociaal veiligheidsbeleid?
Neem contact op met onze juridische helpdesk.
